• Сайт города Волковыска - новости города, района, Беларуси.

Дзяцінства ля чыгуначных рэек. З гісторыі адной сям’і

Дзяцінства ля чыгуначных рэек. З гісторыі адной сям’і

Частка горада Ваўкавыска – Ваўкавыск-Цэнтральны – заўседы тулілася да буйнога чыгуначнага вузла. У ім сыходзіліся  важныя шляхі, найважнейшым з якіх быў шлях Кале-Парыж-Стаўбцы-Негарэлае. Два разы на дзень тут сустракалі прыгожы міжнародны цягнік, у якім на Захад у спецыяльных скрынях, абкручаннымі мокрымі пакрывамі, атпраўлялі дэлікатэс – ракаў. Дзяжурным па станцыі працаваў бацька Анастазіі Сакальскай, якая цяпер жыве ў Зяленай Гуры.

Нарадзілася я ў Ваўкавыску. Наша сям’я займала другі паверх дома, а на першым размяшчалася крама спажывецкіх тавараў. Тата спачатку працаваў пісарам у паблізкім маентку, а потым, перавучыўшыся, перайшоў на чыгунку. Пазней ён расказваў, што вучоба на дзяжурнага па станцыі не была простай фармальнасцю, і акрамя спецыяльных ведаў, вытрымаў іспыт па гісторыі.

«З таго, што ведаю, бацькі паходзілі з самой Вільні», – працягвае пані Анастазія. Мама з сястрой жылі ў невялікай хатцы, як казалі «за зялёным мастом». У пачатку стагоддзя была там такая вялікая  галеча, што абуткам служылі анучы, агорнутыя вакол ног. Замуж за хлопца, што добра граў на мандаліне, маці выдала старэйшая сястра. Шлюб адбыўся 4 сакавіка 1919 года. Я наведала Вільню у 1938 годзе. Памятаю Крыжовы шлях, дзе станцыі былі раскіданы па ўсёй Вільні.

Цэнтр Ваўкавыска не мог выглядаць пышна. Важней была чыгунка

Ваўкавыск-Цэнтральны і ваколіцы былі маім светам. Была «хлопцам у спадніцы», любіла лазіць па дрэвах і гульні на стрэхах.

Яшчэ з дзяцінства памятаю сталы жах перад магчымай бамбардзіроўкай, бо чыгуначны вузел заўседы быў галоўнай цэлью ў любой вайне.

Калі прыйшлі Саветы, расійскі настаўнік і мясцовы камуніст загадалі ўступіць у піянеры. Анастазія і яе сяброўкі  адмовіць не маглі. Але калі прыйшла дадому, бацька суха сказаў: «Вяртайся да сваіх піянераў, і хай яны цябе кормяць». На наступны дзень сказала настаўніку, каб яе выкрэслілі са спісу піянераў. Так пачалося пекла і пераслед  з боку таго настаўніка. Усё скончылася цяжкай хваробай – менінгітам – але лепш хвароба, чым савецкая школа.

Бацька Анастазіі

І зноў пачаліся налёты авіацыі, гэтым разам нямецкай, ад якой мы хаваліся ў падвале.

Калі ўвайшлі немцы, аказалася, што на 27 чэрвеня Саветы прыгатавалі чарговую вывазку насельніцтва . У спісе было і наша прозвішча.

У вайну з таварам у нашай краме стала цяжка. Аднак дужа было нелегальных рэчаў, галоўным чынам, з вагонаў, пакінутых савецкай уладай пры адступленні, на станцыі і расцягнутых па наваколлі. «Пастаўкай» такога тавару займаліся дарослыя сыны ўладальнікаў крамы. Асабліва шмат было бельскага сукна, якім у Ваўкавыску гандлявалі праз усю вайну. Я, 12-гадовая дзяўчынка дапамагала ў краме. Рабіла ўсё – ад навешвання цяжкай засаўкі на дзверы да схоўвання «тавара». За гэта зарабляла 80 марак штомесяц плюс сняданне і вопратка. Для параўнання тата, які ў вайну працаваў на станцыі вартаўніком, зарабляў 120 марак.

Сям'я Анастазіі

Але бяда была страшная. Сям’я (разам з нявестай брата) складалася з 7 чалавек. Маці гатавала амаль пусты суп у гарнку, дзе калісьці кіпяціла бялізну. Найгорш было з хлебам.  Дзесятак яек выменьвалі на малы кавалак хлеба. Памятаю як немцы, пілі яйкі, разбіўшы іх аб плот.

Аднойчы немцы даведаліся, што мы хаваем у падвале ровар. Прыйшлі і забралі, выпісаўшы паперу і абацаючы вярнуць. На гэта тата сказаў: «Так вернеце ровар, як Вільгельм ІІ сына народзіць» і адразу атрымаў у сківіцу.

У ліпені 1944 года прыйшлі «вызваліцелі». Наша сям’я ізноў аказалася ў спісе, падлягаючых высылцы ў Сібір. Толькі шчаслівая акалічнасць – таты з сярэдняй сястрой не было ў горадзе, а вывесці мелі ўсю сям’ю – пазбавіла нас ад бяды.

Праз некаторы час мы выехалі на захад. У Познані сустрэлі знаёмых, якія параілі нам ехаць у Зялену Гуру – «горад як казка, горад як цуд», што мы і зрабілі. Тата шукаў жытло паблізу чыгункі і з кавалкам зямлі, каб было дзе пасвіць казу. Выпала на вуліцу Уланьску. Быў гэта жнівень 1945 года…

Аўтар: Дарыюш Хаеўскі, Gazeta Lubuska, пераклад Віталь Прэдка



Комментарии от авторизованных пользователей видны всем пользователям сразу, анонимные только после модерации!

Войдите Или зарегистрируйтесь

Добавить комментарий

Последение комментарии

«Прасіце Бога, каб нас уз’яднаў…» Шчыры расповед остарбайтэра з Падароску

кто автор, мне понравилось


В Волковыске проводятся раскопки захоронений

Да я тоже слышал .один мой знакомый говарил что его хотели вытащить. но не смогли .пригоняли танк...