• Сайт города Волковыска - новости города, района, Беларуси.

Гісторыя вуліцы Баграціёна

Гісторыя вуліцы Баграціёна

У Гродне пачалі вешаць шыльды з гістарычнымі назвамі вуліц. Вуліцы Савецкая, Леніна і Ажэшкі ў сераду 15 лютага сталі першымі ў цэнтры Гродна, якія абзавяліся адмысловымі шыльдамі з гістарычнымі назвамі вуліц. Іх устаноўкай займаецца гарадская ЖКГ. Плануецца, што астатнія 16 вуліц, уключаных у першы этап, атрымаць такія ж шыльды ў бліжэйшы час.

Спадзяемся, што калісьці і ў Ваўкавыск прыйдзе гэты трэнд, нягледзячы на недахоп грошай ў мясцовым бюджэце.

А пакуль, як і абяцалі, распавядзем пра гісторыю вуліцы Баграціёна ў Ваўкавыску. Вялікі дзякуй за гэта ваўкавыскаму краязнаўцу Мікалаю Быхаўцаву.   

Сучасная вуліца Баграціёна, на якой знаходзіцца ваенна-гістарычны музей імя таго ж расійскага палкаводца, з’явілася на пачатку XIX стагоддзя. На вядомай мапе Ваўкавыска 1798 года, якая памешчана ў другім томе энцыклапедыі гісторыі Беларусі ў артыкуле пра Ваўкавыск, гэтай вуліцы яшчэ няма. Няма яе і на мапе, складзенай у маі 1810 года. Таму не існавала яшчэ і сядзібы, у якой месціцца сучасны музей, і ў якой быццам бы знаходзіўся штаб Баграціёна. А вось сядзіба плябаніі Ваўкавыскага касцёла, якая разам з касцёлам знаходзілася на другім боку сучаснай вуліцы Суворава, насупраць сучаснага касцёла, на мапах пазначана. Менавіта ў плябаніі   знаходзіўся штаб 2-й Заходняй арміі, якой кіраваў Баграціён.

У першыню вуліца без названня паказана на мапе 1823 года, але далей за раку Ваўкавыя яна не цягнулася.

Дарэчы, адным з першых тут пабудаваўся ваўкавыскі павятовы  землямер, дваранін Іван Ігнацьевіч Дабравольскі, які ўпершыню прыгадваецца ў 1841 годзе. Яго нашчадкі ў асобе Соф’і Дабравольскай у 1914 годзе валодалі па вуліцы ўжо трыма дварамі. Можа таму, што на вуліцы пражываў вельмі ўплывовы чыноўнік-дваранін, вуліцу і назвалі Дваранскай. Тым болей, што да забудовы горада землямер Дабравольскі  меў непасрэднае і галоўнае дачыненне. Упершыню назва вуліцы Дваранская прыгадваецца ў лютым 1863 годзе.

Назва Дваранская праіснавала да  1912 года, калі яе перайменавалі ў сувязі з мерапрыемствамі ў гонар 100-гадовага юбілея вайны 1812 года, калі ў Ваўкавыску знаходзіўся адзін з галоўных расійскіх палкаводцаў гэтай вайны генерал Баграціён.

Цалкам вуліца Баграціёнаўская пазначана на мапе 1913 года, калі яна працягнулася амаль да самай чыгункі Баранавічы-Ваўкавыск.

У 1914 годзе на вуліцы Баграціёнаўскай знаходзіўся 31 двор, 2 з якіх належылі яўрэям. Адзін дом належыў плябаніі Ваўкавыскага касцёла. Спачатку вуліцы  існавала павятовая (уездная) турма, у якой на той час сядзела 35 арыштантаў, з якіх 4 жанчыны.

З прыходам польскай улады ў 1919 годзе  вуліцу перайменавалі на вуліцу 3 Мая, у гонар  Канстытуцыі Рэчы Паспалітай, прынятай у 1791 годзе. Але ўжо праз год, калі Чырвоная армія падчас наступлення на Варшаву на два месяцы акупавала Ваўкавыск, 17 жніўня 1920 года бальшавікі далі вуліцы названне Карла Лібкнехта, у гонар дзеяча германскага і міжнароднага камуністычнага руху, загінуўшага ў 1919 годзе. Праз два месяцы, калі польскае войска зноў заняла Ваўкавыск, мясцовыя ўлады вярнулі вуліцы назву 3 Мая.

Пасля прыхода ў Заходнюю Беларусь «вызваліцеляў», у лютым 1940 года з 75 вуліц, існуючых на той момант у Ваўкавыску, бальшавікі перайменавалі 25, у тым ліку вуліцу 3 Мая. Ёй надалі назву Баграціёна.

Дакладна невядома, як яна называлася ў  нямецкую акупацыю 1941-1944 гадоў. Улічваючы, што тады акупанты дазволілі вярнуць назвы вуліц, якія былі да 1940 года, то хучэй за ўсё яна зноў называлася 3 Мая.

Апошняе перайменаванне ў вуліцу Баграціёна адбылося ў ліпені 1944 года пасля прыходу другіх саветаў. Падчас ваенных падзей у адрозненні ад цэнтральных вуліц, вуліца Баграціёна  значна не пацярпла.

Такім чынам, на працягу свайго існавання вуліца мяняла назву 8 разоў, што сведчыць аб  пакутнай нашай гісторыі. За выключэннем новага будынка музея, узнікшага да 2005 года, на ёй, у аснаўным, захаваліся старыя забудаванні.

Фота Мікалай Быхаўцаў



Комментарии от авторизованных пользователей видны всем пользователям сразу, анонимные только после модерации!

Войдите Или зарегистрируйтесь

Добавить комментарий

Последение комментарии

«Прасіце Бога, каб нас уз’яднаў…» Шчыры расповед остарбайтэра з Падароску

кто автор, мне понравилось


В Волковыске проводятся раскопки захоронений

Да я тоже слышал .один мой знакомый говарил что его хотели вытащить. но не смогли .пригоняли танк...