• Сайт города Волковыска - новости города, района, Беларуси.

Люстрадзён на сёньня

Люстрадзён на сёньня

28 жніўня 1913 г. ў в Зяновічы Ваўкавыскага павета нарадзіўся Вітольд КАРПЫЗА, польскі настаўнік, краязнаўца, мастак-графік, грамадскі дзеяч. У 1930 годзе скончыў агульную школу. Паступіў у Настаўніцкую семінарыю ў Свіслачы, а пазней у Гародні. Атрымаў дыплём настаўніка агульнай школы і пачаў практыку ў агульнай школе III ступені ў Росі. 17 верасня 1939 г. Рось занялі савецкія войскі. Настаўнікам дазволена было працягваць навучанне ў школе і да 1940 года ўрокі праводзіліся на польскай мове. Годам пазней, па ўступленні немцаў на землі «ўсходняй ускраіны» Польшчы, Карпыза ўступіў у Армію Краёву. У званні капрала скончыў падпольную школу падхарунжых і атрымаў прызначэнне камендантам аб’екта ў Росі. У 1944 годзе ўзнагароджаны Сярэбраным Крыжам за Заслугі з Мячамі і атрымаў званне падпаручніка. Пасля вайны прыехаў у Горжуў. Вучыўся малюнку ў Гарадской Гімназіі і Ліцэі. Калі ў 1950 годзе быў заснаваны Педагагічны Ліцэй пачаў у ім працу настаўнікам матэматыкі. Пасля ліквідацыі ліцэя ў 1970 годзе, перайшоў у Аб’яднанне гастранамічных вучэльняў. З пачатку знаходжання ў Горжуве актыўна ўдзельнічаў у Саюзе Польскіх Харцэраў, у 1947-1948 гг. быў камандуючым атрадам СПХ. У 1948 г. арганізаваў Польскае турыстычна-краязнаўчае таварыства і застаўся яго старшынёй. У 1973 годзе, пасля 37 гадоў педагагічнай дзейнасці, выйшаў на пенсію. Быў адзначаны высокімі ўзнагародамі, у тым ліку Крыжам Кавалера Ордэна Адраджэння Польшчы. Не меў сям’і. З 2002 г. жыў у доме састарэлых.

Памёр 3 сакавіка 2009 года а 22.44 у сваім ложку ў доме састарэлых, да апошніх хвілін захоўваючы любоў да радзімы продкаў, якую ён пакінуў пасля 1945 года. Гэта было сэнсам усяго яго жыцьця, а дэвізам сталі словы «Nulla dies sine linea» (Ні дня без радка). Пахаванне адбыліся 9 сакавіка 2009 г. а 11.00. Труна з целам нябожчыка была выстаўлена ў капліцы. Каля труны была выстаўлена ганаровая харцэрская варта. Ушанаваць памяць Карпызы прыйшло некалькі соцень чалавек. Пахаваны ў ваеннай форме са знакамі адрознення і стужкамі, якія сведчаць аб яго заслугах перад Айчынай. Каля труны гучалі флейты і трубы — выконваліся яго любімыя харцэрскія песні. Пахаваны на гарадскіх могілках на вул. Жвіровай на Алеі Пашаны. Аб такіх людзях, як ён, кажуць, што гэта людзі эпохі Адраджэння. Карпыза пакінуў багаты архіў, у асноўным, звязаны з Ваўкавышчынай. У цяперашні час архіў знаходзіцца ў Музеі Любускім у Горжуве.

Карпыза напісаў кнігу «Зямля Ваўкавыская» , выдадзеную ў Польшчы ў чатырох тамах. На жаль, Карпыза не дажыў да выдання апошняга чацвёртага тома.

Карпыза, як і Напалеон Орда, давяраў свае ўражанні аб родных месцах паперы. Таму кожнаму артыкулу ў кнізе папярэднічаюць яго замалёўкі. Вітольд Карпыза не проста збіраў ўжо вядомыя звесткі, ён актыўна працаваў у архівах, таму, нараўне з вядомымі ўжо фактамі ў яго кнігах можна знайсці шмат новага, да гэтага часу не вядомага шырокаму колу чытачоў.

На жаль, ні на беларускую, ні на рускую мову кніга не перакладзеная. Існуюць частковыя пераклады з кнігі на рускую мову, зробленыя ваўкавыскім краязнаўцам Мікалаем Быхаўцавым.

 



Комментарии

vital 2013/08/28 21:40 / Ответить

Зверну увагу паважыных чытачоў, што сення адзначаецца 100-годдзе (!!!) з дня нараджэння светлай памяці пана Вітольда Карпызы. У Гожуве Велькапольскім у бібліятэцы ваяводскай рыхтуецца спатканне з нагоды юбілея нашага земляка і ўшанаванне яго памяці на могілках. Пазней магчыма атрымаем фота з сустрэчы.


Виктория 2015/08/28 08:53 / Ответить

Это был уникальный человек...И очень любил Волковыщину....Wieczny odpoczynek racz mu dać,Panie!


Комментарии от авторизованных пользователей видны всем пользователям сразу, анонимные только после модерации!

Войдите Или зарегистрируйтесь

Добавить комментарий

Последение комментарии

Сражение у Волковыска: в эти дни более 200 лет назад

Путаете Вы всё. Когда строили фок и силуэт ни каких костей уже не было. И не овраг а грунтовая дор...


Волковыск в старых фотографиях

Проект "Волковыск в старых фотографиях" действующий? Почти случайно забрела, увидела фото пробабушки...


Деревня Шнипово

где можно прочитать историю деревни?


Волковыск в старых фотографиях

wiktar, вы пишете "у нас". Вы сейчас живете в Волковыске? Не знаете случайно, сохранились ли книги р...


Последнее Купалье деревни Шауличи

Жесть (((